خانه / ایران / فراموش نشد و هرگز فراموش نخواهد شد / خرداد 1385

فراموش نشد و هرگز فراموش نخواهد شد / خرداد 1385

۱۲ سال گذشت/ فراموش نشد و هرگز فراموش نخواهد شد

۱۲ سال پیش، کاریکاتور و متن توهین آمیز روزنامهٔ ایران در هفته نامه «ایران جمعه» ویژه نامه روزهای جمعه روزنامهٔ ایران (به صاحب امتیازی خبرگزاری جمهوری اسلامی) ۲۲ اردیبهشت ۱۳۸۵ در صفحهٔ کودک و نوجوان به صورت کمیک استریپی با عنوان «چه کنیم که سوسک‌ها سوسکمان نکنند» منتشر شد.
در این کمیک استریپ در بارهٔ چگونگی مقابله با سوسک‌ها در قالب دو شخصیت سوسک و یک پسر نوجوان پرداخته شده بود. در یکی از بخش‌ها سوسک در پاسخ به پسر نوجوان از کلمه ترکی «نمنه» (چی یا چه می‌گویی؟) استفاده می‌کند. در متنی که در کنار کاریکاتور و تحت عنوان «گفتمان» آمده نوشته شده: «… مشکل اینجاست که سوسک زبان آدم حالیش نمی‌شه. دستور زبان سوسکی هم آن قدر سخته که هشتاد درصد خود سوسکهام بلد نیستن و ترجیح می‌دن به زبانهای دیگه حرف بزنن. وقتی سوسکا زبون خودشونو نمی‌فهمن شما چه جوری می‌خواین بفهمین؟! …»
انتشار این کاریکاتور و متن کریه آن، سبب وقوع تظاهرات‌های گسترده و خونینی در تبریز ، بزرگترین شهر آذربایجان و تقریبا در تمامی مناطق ترک‌نشین ایران، دستگیری سردبیرمهرداد قاسمفر ایران جمعه و کاریکاتوریست آن مانا نیستانی و توقیف روزنامهٔ ایران گردید. این نخستین بار در تاریخ روزنامه نگاری در ایران بود که روزنامه اصلی دولت توقیف می شد. این توقیف دستکم 6 ماه ادامه یافت.

از دید جامعه شناسان سیاسی، در واقع این کاریکاتور کودکان ایرانی را به استفاده از خشونت علیه سوسکها [ترکها] که زبان انسان [فارسی] را بلد نیستند٬ و نابود کردن آنها تشویق می کند. توجه کنید که دقیقا همین تاکتیک از طرف رژیم نازی در آلمان استفاده شده بود. ترکهای آذربایجان به عنوان بزرگترین اقلیت اتنیکی در ایران چندین دهه است که مورد تبعیض نژادی٬ زبانی و فرهنگی قرار دارند و تحت ماشین تبلیغاتی که از طرف محافل ویژه ای سازماندهی و یا حمایت می شود٬ به عنوان فرهنگ پایین تر تصویر می گردند. کاریکاتور مانا نیستانی از یک ادبیات نفرت و نژادپرستی موجود در آن جامعه نشأت می گیرد. ادبیاتی که ترکهای آذربایجان را فاقد صفات انسانی نشان داده٬ آنها را تحقیر٬ منزوی و حیثیتشان را جریحه دار می کند. تاکتیک مرسومی که در طول تاریخ بشر به منظور پاکسازی نژادی و آسیمیله کردن اتنیکها٬ جوامع و گروههای اقلیت توسط حکومتهای مستبد به کار گرفته شده است.
در اعتراض به این کاریکاتور٬ صدها هزار آذربایجانی به خیابانها ریخته و طی اعتراضات مسالمت آمیز کاریکاتور و مطالب منتشر شده توسط روزنامه ارگان رسمی حکومت را محکوم کردند. اما نیروهای حکومتی به سوی معترضین آتش گشودند و به گزارش سازمان عفو بین الملل صدها و بلکه هزاران تن بازداشت٬ و عده زیادی توسط نیروهای امنیتی کشته شدند.

پس از انتشار کاریکاتور جنجالی روزنامهٔ ایران، دامنهٔ اعتراضات علاوه بر شهرهای مختلف آذربایجان به تهران و سایر شهرهای داخلی ایران نیز کشیده شد. شماری از دانشجویان تهرانی از ساعت ۲۱ و ۳۰ دقیقهٔ نیمه‌شب سه‌شنبه ۲ خرداد ۱۳۸۵ خورشیدی تا ساعت ۵ صبح روز بعد در برابر درب اصلی کوی دانشگاه تهران تجمع کرده بودند که این تجمع در ساعت ۲۳ نیمه‌شب سه‌شنبه به اوج خود رسیده بود. دانشجویان آذربایجانی نیز با راهپیمایی در مقابل دانشکده‌های مختلف دانشگاه تهران، این اقدام روزنامهٔ ایران را محکوم کرده بودند.

در تبریز تظاهرات از ساعت ۴ بعد از ظهر از سمت دانشگاه تبریز و میدان نماز آغاز گردیده و به سمت استانداری آذربایجان شرقی ادامه پیدا کرد. تلاش نیروهای انتظامی برای جلوگیری از پیوستن دو گروه تظاهرکننده به درگیری میان دو طرف انجامید. در تبریز دهها تن کشته و مجروح شدند.

در اعتراضات ارومیه ساختمان روزنامهٔ ایران و صدا و سیمای ارومیه به آتش کشیده شد.
در شهرهای اردبیل، مشکین شهر، میانه، نقده(سولدوز)، میاندواب(قوشاچای)، اهر، کلیبر، خوی، مرند، زنجان، شیراز… نیز تظاهراتهای بزرگی برپا شد و مردم به زدوخورد با نیروهای انتظامی پرداختند.
اعتراضات مردمی از روز اول خرداد آغاز شد و تقریبا به مدت دو هفته ادامه داشت و در این مدت دهها تن کشته و زخمی شدند. شمار بازداشت شدگان را نیز هزاران تن ذکر کرده اند.

این مطلب را شیر کنید

Check Also

مذاکره باشگاه تراکتور برای بازگشت اروین

به گزارش «سایت خبری تحلیلی _ بایداق »‌ باشگاه تراکتور درحال مذاکره با اروین برای بازگشت …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

من ربات نیستم *

کتابخانه دیجیتالی بایداق راه اندازی شد. برای دسترسی به کتابخانه از منوی کتابخانه بایداق استفاده نمائید. رد کردن