خانه / ایران / حفظ زبان اقوام از منظر حقوق شهروندی

حفظ زبان اقوام از منظر حقوق شهروندی

به موضوع حفظ و صیانت از بقای زبان های اقوام ایرانی ، باید با پرهیز  از سیاسی نمودن مساله ، چه از سوی موافقین و چه مخالفین ،  به مساله از جنبه انسانی، حقوقی و اجتماعی نگاه کرد.

هوشنگ عطاپور: مشکل موجود در حوزه  تامین حقوق مدنی اقوام ، سیاسی شدن وجوهی از مسائل اجتماعی است که ذاتا قلمرو مشخص خود را دارند. اگر قلمرو این مباحث به دقت تعیین شوند ، به تدریج شهروندان هم در کنار نخبگان قرار می گیرند و اتحاد اجتماعی برای تامین حقوق شهروندی عام و خاص شکل می گیرد.

یکی از تجارب سال های ولایت حضرت امام خمینی ره که برای مدیریت امور اجتماعی و امنیتی کشور ، همچنان راهگشاست ؛همین هدایت  و رهبری “موضوع ایران و ایرانی” حول مشترکات عام ملی و پرهیز از خاص گرایی  قومی بود.به همین دلیل هم مشاهده می کنیم اشخاص تشکیل دهنده تیم مدیریتی  پیرامون  حضرت امام خمینی ره، ترکیبی متناسب از کل جغرافیای ایران بودند.

یعنی محور های اصلی و اساسی وحدت و همبستگی ملی را  به شکل  عام و بدون تبعیض و ترجیحات رایج قبل از انقلاب ، مورد توجه قرار داده بودند و هر نوع امتیازات خونی، نژادی ، قومی را که وسیله برتری خاص گرایان می شد ، علنا رد و بر مبنای اصول خدشه ناپذیر اسلامی ، جامعه متکثر ایرانی را انسجام بخشیده بودند. نگاه امام با شهروندان ، بدون هیچ نوع تبعیضی بود.

اگر به “نظریه مجموعه ها” هم، نگاه کنیم باید از اشتراکات مجموعه ها و گروه های انسانی، به اجتماع مشترکات برویم  نه اعتراف و حذف مفترقات!

جریان های  قومیت گرا ، بدون استثنا ،  جامعه را “خاص گرا” می خواهند. یعنی اشتراکات خاص خود را محملی برای جدایی و ارجحیت خود ، ارتقا منزلت اجتماعی و سیاسی قوم خود و تنزیل جایگاه اقوام دیگر  قرار می دهند. نتیجه این رویکرد و رفتار سیاسی ، حذف و انکار هویت فرهنگی سایر گروه های انسانی با روش های مختلف فیزیکی و غیر فیزیکی می باشد.

ولی یک جامعه همبسته و همگرا، تلاش به تجمیع اجتماعات در کنار اشتراکات دارد.زیرا هویت جمعی ، با تعامل گروه های متکثر ، می تواند به تقویت تمامیت ملی کمک کند و از تضعیف ارکان و عناصر هویت عام گستر پیشگیری نماید.همان مدلی که امام خمینی تبیین کردند و در صحنه عمل (پیروزی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس) کارایی خود را نشان داد. زیرا ایرانیان از هر قوم و تباری در کنار نگاه اسلامی ، به دفاع از میهن و استقلال و آزادی کشور خود قیام نمودند(ملی گرایی مثبت).

اما ، وقتی به موضوعات اجتماعی را  با نگاه سیاسی مدیریت می کنیم ، یعنی در عمل  به دنبال تفکیک نیروهای موثر ، برای تحکیم موقعیت قدرت خود هستیم ؛ زمانی که به “اجتماع و وحدت” حول دین اسلام و حقوق شهروندی  فکر می کنیم ، آنگاه ساحت دید و عمل ما متحول می شود و از منیت های خاص گرایانه فاصله می گیریم. در آن صورت به دنبال مشترکات گروه های انسانی و تشکیل اجتماع واحد بر مبنای اصول مساوات  و برابری حقوق شهروندی خواهیم بود.

اکنون ، مشکل ما خاص گرایی سیاسی طیفی  است که هویت مستقل اقوام را به منزله سوخت  ماشین ،واگرایی در نظر می گیرد و تصور می کند، با انکار هویت سایر اقوام ،می تواند وحدت ایجاد کند. همان جمله مشهوری که در عرصه سیاسی ایران همیشه گفته می شود: ” وحدت یعنی همه با من”.اکنون ، زمان “همه با من” گذشته است و زمان “همه با هم است و این یعنی توجه به حقوق همه .حال این حق می تواند سیاسی ؛ اجتماعی ، فرهنگی ؛ و قومی و … باشد.

به نظر حقیر، باید به حقوق تمام اقوام و ادیان احترام گذاشت و هرگز از دایره عدل و انصاف خارج نبایست خارج شد. به جای سیاسی کردن مسائل اجتماعی ،در بستری فرهنگی به حفظ هویت های زبانی اقوام کمک کرد. ضرورت این امر، ناشی از در معرض انقراض و اضمحلال بودن این زبان هاست. نهادهایی که از من و شما ، مالیات می گیرند؛ مسوولیت دارند برای حفظ عناصر فرهنگ ملی پول خرج کنند و آموزش و پرورش طبق قانون اساسی این مسوولیت را بر عهده دارد. اگر این اقدامات تاکنون  انجام شده بود؛ یعنی مساله حقوق زبانی اقوام ایرانی حل شده بود و بسیاری از فعالین مدنی اقوام در سایر حوزه های فرهنگی و اجتماعی به دولت کمک می کردند.

اما مساله مهم  ، “همه زبان ها و گویش های فعلی ، جزو ذخایر فرهنگی ایران هستند.” البته از منظر علم زبانشناختی می توان زبان های رایج در ایران را به التصاقی و هند و اروپایی تقسیم کرد . ولی اکنون همه آن چه در ایران موجود است ایرانی است و همه باید ذیل توجهات فرهنگستان زبان های ایرانی قرار بگیرند و این فرهنگستان هم تاسیس شود که اختصاص به همه گروههای زبانی ایرانی داشته باشد.

خلاصه کلام ، زبان ها و اقوام ایرانی، شهروندان  ذیحقوقی هستند که هیچ تضاد و دشمنی با هم تدارند، این بعضی سیاستمداران ناصالح و تمامیت خواه هستند که تضاد منافع خود را به جامعه شهروندی می خواهند تعمیم دهند و انشالله موفق نخواهند شد.

منبع: روزنامه کانون

این مطلب را شیر کنید

Check Also

اعتراضات گسترده قشقایی ها مبنی بر عدم تحصیل به زبان مادری در آغاز سال تحصیلی جدید

به گزارش بایداق _ امروز همزمان با آغاز سال تحصیلی جدید در ایران  شمار زیادی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *