دوگانه‌رفتاری ایران در خاورمیانه و افغانستان | سایت خبری تحلیلی بایداق
خانه / بین الملل / دوگانه‌رفتاری ایران در خاورمیانه و افغانستان

دوگانه‌رفتاری ایران در خاورمیانه و افغانستان

طارق‌شاه بهرامی، وزیر دفاع ملی، به دعوت همتای ایرانی خود در رأس یک هیئت بلندپایه نظامی به ایران سفر کرده است.

سفیر وزیر دفاع به ایران و دیدار با همتای ایرانی اش

بر پایه خبرنامه وزارت دفاع ملی، طارق شاه بهرامی در این سفر با مقام‌‌های امنیتی ایران پیرامون مبارزه با تروریزم، جلوگیری از قاچاق مواد مخدر و همکاری‌‌های مؤثر به خاطر ثبات در مناطق مرزی بحث و گفتگو خواهد کرد.

این نخستین سفر وزیر دفاع کنونی افغانستان به ایران است و با توجه به شرایط امنیتی افغانستان و منطقه، اهمیت فراوان دارد.

مرز مشترک ۹۳۶ کیلومتری ایران و افغانستان از محورهای عمده نگرانی ایران نسبت به رشد فعالیت‌های داعش در افغانستان در کنار قاچاق و ترانزیت مواد مخدر است. افزون بر این دو مورد، حضور صدها هزار مهاجر افغانستانی در ایران و موضوع آب نیز بخشی از مسائلی است که ایران و افغانستان را وارد تعامل جدی و نزدیک می‌کند.

ایران حضور پررنگی در سوریه و عراق دارد و نقش بارز و برجسته‌ای در سرکوب داعش در این دو کشور داشته است. اما به موازات آن، در افغانستان نیز بیکار ننشسته و متهم به حمایت از بخشی از نیروهای طالبان است. بر پایه ادعاها و اطلاعاتی که هر از گاهی در دسترس رسانه‌ها قرار می‌گیرد، جمهوری اسلامی به ویژه از طالبان مستقر در ولایات غربی و جنوب‌غربی کشور به ویژه در هرات، نیمروز و بادغیس حمایت گسترده مالی ـ تسلیحاتی می‌کند.

از نظر آگاهان و تحلیلگران امور سیاسی بازی دوگانه ایران در عراق، سوریه و افغانستان برآمده از نگرش این کشور به منافع راهبردی خود است، و نه چیزی برآمده از ستیزه‌گری آن با آنچه تروریزم نام گرفته است.

به واقع نگاه ایران به کشورهای همسایه خود، نگاه ابزاری و میدانِ جنگی است. از نظر ایران همسایگان این کشور به مثابه میدان‌های جنگ منافع و امنیت جمهوری اسلامی شناخته می‌شوند، و امنیت جمهوری اسلامی باید در بیرون از مرزهای آن، با متوقف کردن ماشین جنگ در کشورهای همسایه تأمین شود.

جالب این که ایران نیروی جنگی مورد نیاز خود در سوریه را نیز از میان نسل جوان و مهاجر و بیکار کشورهای همسایه فراهم می‌کند. لشکر فاطمیون، متشکل از جوانان مهاجر افغانستانی و قطعه زینبیون گردآمده از جوانان مذهبی پاکستانی است که توسط سپاه قدس ایران استخدام شده و در سوریه ارابه جنگ با داعش را به نفع دولت بشار اسد، و در واقع به نفع جمهوری اسلامی به پیش می‌برند.

ایران همواره امریکا و ناتو را به استفاده ابزاری از تروریزم متهم کرده است. این اتهام در ذات خود درست است، اما چیزی نیست که خود ایران از آن مبرا باشد. کاری که ایران در سوریه و عراق انجام داد نه در جهت مبارزه صادقانه با تروریزم، بلکه برای صیانت از نظام جمهوری اسلامی و پیش‌گیری از فعال شدن گسل داعش در درون مرزهای ایران بود.

اما رویکرد ایران در قبال افغانستان، در تقابل با رویکرد این کشور در قبال سوریه و عراق قرار دارد. ایران در افغانستان با نقش‌آفرینی وارونه نسبت به نوع حضور این کشور در سوریه و عراق، جانب طالبان را گرفته و از این جریان تروریستی برای زمین‌گیری امریکا و داعش بهره می‌برد. این دوگانگی در سیاست ایران، مبین این حقیقت است که جمهوری اسلامی نیز همانند رقبای غربی خود به مبارزه با تروریزم باورمند نیست، بلکه این کشور، همسایگان خود را میدان جنگ می‌خواهد تا به امنیت داخلی خودش آسیبی وارد نشود.

حضور داعش در افغانستان پرسش‌برانگیز است و مسؤول پیدایش و گسترش این گروه تکفیری ـ تروریستی نیز غرب ـ امریکا و ناتو ـ برای تنگ‌تر کردن حلقه محاصره امنیتی ایران و روسیه است، اما این دلیل برای حمایت ایران از گروه تروریستی دیگری به نام طالبان نیست.

از سوی دیگر ایران در تنگنای سیاسی ـ امنیتی ـ اقتصادی فرساینده‌ای قرار گرفته است. هم‌پیمانی امریکا با عربستان برای اعمال فشارهای سنگین سیاسی ـ امنیتی و خروج امریکا از برجام، در کنار اوج‌گیری و موج‌گیری فعالیت‌های تروریستی در منطقه و به ویژه ظهور نیرومند داعش در افغانستان، در کنار تحریم‌های سنگین اقتصادی، ایران را در بدترین شرایط ممکن قرار داده است. با توجه به این موارد، سفر وزیر دفاع ملی به تهران، در شرایط کنونی، اهمیت مضاعف می‌یابد. این اهمیت به ویژه از اینجا ناشی می‌شود که افغانستان فرصت مناسبی برای طرح مطالبان مشروع خود از ایران یافته است و بایستی به تهران تفهیم شود که با توجه به شکنندگی فزاینده شرایط منطقه و جهان، تعامل خود با افغانستان را در چارچوب سیاست عدم مداخله‌گری تعریف کند. در غیر این صورت، حمایت از طالبان، آنقدرها هم به سود ایران نخواهد بود؛ زیرا تروریزم، تروریزم است؛ چه به شکل طالبان تبارز کند، یا در قالب داعش ظاهر شود، در هر دو صورت متضرران اصلی این پدیده ناانسانی، کشورهایی هستند که راه استفاده ابزاری از آن را در پیش می‌گیرند.

0
0
این مطلب را شیر کنید

Check Also

بازگشت پیروزمندانه جنرال!

افراد نزدیک به جنرال دوستم به رسانه‌ها گفته‌اند که جنرال دوستم، فردا (یکشبنه) به افغانستان …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

5 + 5 =