خانه / ایران / چهارشنبه سوری آیین مشترک توران و ایران

چهارشنبه سوری آیین مشترک توران و ایران

 چهارشنبه های  منتهی به عید نوروز از آئین های مشترک کشورهای آذربایحان، ترکیه، افغانستان، ترکمنستان، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ازبکستان و حتی اویعورهای ترکستان شرقی است.

اما در نزد ملت ترک هر 4 چهارشنبه آخر سال قداست خاص خود را دارد و علت اساسی آن بنا بر اعتقاد دیرینه ملت ترک می باشد که اعتقاد دارند آفرینش معلول چهار علت و عنصر عمده آب، باد،خاک و آتش می باشد.

این چهار عنصر در نزد ملت ترک همواره عزیر شمرده شده اند بطوریکه در ادبیات و فولکلور ترک ها ضرب المثل های زیادی بطور مشترک در ترکیه و آذربایجان برای 4 عنصر مذکور وجود دارد حتی بر این چهار عنصر “قسم ” هم خورده می شده است.

قبل از ورود به بحث اصلی خاطر نشان می سازیم هنوز هم این چهارشنبه ها برعکس دیگر مناطق خاورمیانه که فقط آخرین چهارشنبه سال یعنی فقط چهارشنبه سوری اهمیت دارد، در کشورهای ترکیه و آذربایجان هر 4 چهارشنبه قداست خود را حفظ کرده است همچنین در سال های اخیر دولت های این دو کشور در راستای حفظ و ثبت این ثروت معنوی ملت ترک برنامه های حمایتی زیادی به اجرا گذاشته اند و چهارشنبه های مذکور در این کشورها نه تهدید، بلکه به یک فرصت ملی تبدیل شده است.

-اولين چهارشنبه اسفندماه ماه در ترکیه و آذربایجان به چهارشنبه آب معروف می باشد در این روز قبل از اينکه آفتاب بالا بيايد. فرزندان ملت ترک به کنار آب رفته و کوزه های سفالی را پر از آب ميکنند، روی هم آب پاشيده و در نهايت ناخنهای خود راگرفته از روی آب مي پرند و حين اين کارها چنين ميگويند:

“سئل چارپار،سوچارپار

بيرگوناه ايشلتديم

گل اونو توت آپار

سئل چارپار،سوچارپار

گل آپار،گل آپار”

-دومین چهارشنبه به چهار شنبه باد معروف است چون در اين هفته باد با آمدن خود به زمين و طبيعت زندگی و نويد بيداری ميدهد در چنين روزی کودکان ترکیه و آذربايجان که بخاطر سرمای زمستان چند ماهی به دور از همبازيهای خود اغلب در خانه سپری کرده اند بيرون آمده و حين بازيهای ملی اشعاری در رابطه با باد ميخوانند:

“قاش- قاباقلي بير بولوت

آل گونشی بورويور

يئل پوفله‌يركن فلوت

داغين قارين كورويور”

-سومین چهارشنبه به چهارشنبه خاک معروف است كه طبيعت دو باره بيدار ميشود. و در این روز هم مردم می خوانند:

“گوی گورلايير، يئل اسير

شيمشك شاخير، گون چيخير

ياز گلمه‌يه تله‌سير

سئوينجدن كاريخير”

-آخرین هم به چهرشنبه آتش یا همان سوری می باشد  كه در اعتقاد ملت ترک مظهر حرارت و نور و روشنايی است. ترک ها در گذشته بر اين باور بودند كه هر قدر آتش و خورشيد را مقدس بحساب آورند همان اندازه طبيعت زودتر بيدار ميشود و به انسانها سعادت به ارمغان می آورد. بودن آتشگاه های متعدد در سرزمين ترکیه و آذربايجان خود شاهدی بر اين ادعاست. عصر اين چهارشنبه مردم آتش درست کرده و از روی آن ميپرند. در ضمن اين کار چنين ميگويند.

آتيل باتيل چرشنبه

باختيم آچيل چرشنبه

این مطلب را شیر کنید

Check Also

غیبت سوال‌برانگیز آذربایجان در گذرنامه‌های ایران

جالب است بدانید که این کلان‌شهر بزرگ ایران، پایتخت ادوار گذشته و پایتخت گردشگری فعلی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *