خانه / ایران / اول مهر و کودکانی در انتظار آموزش زبان مادری

اول مهر و کودکانی در انتظار آموزش زبان مادری

هر ساله با بازگشایی مدارس و آغاز سال تحصیلی در اول مهر ماه ده‌ها هزار کودک در حالی پا به مراکز آموزشی و پرورشی می‌گذارند که از ابتدایی‌ترین حق و حقوق خود محروم بوده و مجبور به تحصیل زبانی می‌باشند که با توجه به پیش آموختگی‌های قبل از تحصیل که به زبان مادریشان می‌باشد هیچگونه آشنایی با زبان جدید نداشته و در تلفظ این زبان دچار مشکل و چالش‌های اساسی می‌باشد و این امر در طول مقاطع مختلف افت تحصیلی دانش آموزان را به دنبال دارد.

عزت حاجی‌زاده – یول‌پرس: زبان یکی از پدیده های خاص جوامع بشری می باشد که نقش ویژه و پیچیده‌ای در زندگی بشری ایفا می‌کند بطوری که اگر تصور بکنیم این ابزار ارتباطی از جوامع بشری حذف شود تمدن انسانی رو به نابودی خواهد گذاشت.

انسان به وسیله همین پدیده بیشترین رفتارهای کنشی و واکنشی خود را به محیط پیرامون واطرافیان خویش انتقال می‌دهد و با استفاده از همین ابزار، احساسات، عواطف اندیشه‌ها و خواسته‌هایش را با مخاطبین خود در میان گذاشته، از فردیت و تنهایی دوری جسته درنتیجه تبدیل به یک موجود اجتماعی می گردد.

به عقیده کارشناسان و متخصصان علوم اجتماعی عوامل و عناصر مختلفی در شکل گیری شخصیت فردی به لحاظ رفتاری و فکری و همچنین در سیر تکاملی انسان دخیل می باشد از اساسی‌ترین فاکتور‌هایی که انسان در سیر پرسه تکاملی خود با آن آشنا شده و شروع به یادگیری آن می کند زبان  می‌باشد.

فرایند یادگیری زبان مادری در بازه های زمانی مختلف شکل میگیرد و  بازه  زمانی دوران جنینی نیز شامل این پرسه می باشد. طبق پژوهش‌های به عمل آمده توسط پژوهش گران این رشته دوران جنینی دوران تکفین توانایی‌هایی است که انسان بعد از تولد به آنها نیاز دارد و هر کدام از این توانایی‌ها در بازه های زمانی مختلف دوره‌ی جنینی و نوزادی شکل می‌گیرند.

یکی از این توانایی‌ها که وجه تمایز انسان و حیوان هم می‌باشد زبان است. به همین جهت دانشمندان به مادران باردار توصیه می‌کنند که در زمان بارداری با آواز خواندن و قصه گفتن به زبان مادری با جنین داخل رحم رابطه ی عاطفی برقرار کنند. زبانی که کودکان در دوران جنینی دررحم مادر آن را آموزش می‌بینند زبان اول یا زبان مادری می‌باشد که بعد از تولد با ساختن جملات کوتاه شروع به یادگیری و سخن گفتن می‌کنند، احساسات عواطف و خواسته‌هایش را با تنها زبانی که از مادر به ارث برده با اطرافیان خود در میان گذاشته و دنیای پیرامون خود را می‌شناسد.

طبق تحقیقات به عمل آمده کودکان در سالهای بین تحصیل و نوزادی بیش از هشتاد درصد از کل معلوماتی را که در زندگی عادی‌شان باید به کار ببرند را در محیط خانواده می آموزند و با زبان مادری به مخاطبین خود انتقال می‌دهند.

وقتی که کودک در هفت سالگی پا به محیط‌های آموزشی و پرورشی می‌گذارد، اجتماع کوچک خانواده را ترک کرده، وارد اجتماع بزرگی به نام مدرسه می‌شود. به عبارتی دیگر مدرسه به مثابه پلی میان خانواده و اجتماع می‌باشد که با ورود کودک به این بازه دوران نویینی در زندگی وی آغاز گشته، در ساختار و شکل‌گیری شخصیت اجتماعی رشد و آگاهی کودکان نقش ویژه‌ای دارد. به لحاظ رفتار شناسی کودکان در زمینه های روابط اجتماعی و روابط فردی با واقعیت‌هایی آشنا می‌شوند که طی یک پرسه زمانی مشخص در کودکان یک سری بلوغ های رفتاری ایجاد می‌شود.

در این میان هر چقدر سیستم های آموزشی و پرورشی با استاندارد ها و مکانیزم‌های نوین آموزشی همخوانی داشته باشد بیشترین بازدهی را از طرف کودکان خواهد داشت.

معضل مهمی که کودکان هنگام ورود به فضاهای آموزشی و پرورشی با آن روبه رو می‌شوند سیستم آموزشی تک زبانه در کشور های چند زبانه می‌باشد که در این بین کودک وادار تحصیل به زبانی غیر زبان مادری می‌شود. تحصیل به زبانی‌که هیچگونه پیش زمینه‌ و آشنایی با این زبان جدید نداشته است. در نتیجه‌ی این امر کودک با چالش های عمده فکری و مغزی روبه رو می‌گردد که در پیشرفت تحصیلی‌اش به ویژه در سال های نخست آموزش اثرات بسیار منفی بر جای  می‌گذارد. کشورمان ایران نیز از نظر ساختار آموزشی جزو همین کشورها به شمار می‌آید.

جامعه ایران جامعه ای متشکل از مردمان و اقوام مختلف با تنوع زبانی، گویش ها و لهجه‌های گوناگون است  که در اقصی نقاط این جغرافیا زندگی می‌کند ولی علی‌رغم خواسته‌های این قومیت‌ها در طول سالیان متمادی هنوز از ابتدایی‌ترین حق شهروندی و انسانی خود که تحصیل به زبان مادری است محروم می‌باشد و تا کنون هیچگونه اقدام و راهکاری از سوی مسئولین در این باره انجام نگرفته است.

یکی از این اتنیک‌ها مردم آذربایجان می‌باشد که با بیشترین جمعیت ساکن در این کشور هنوز از تبعیض‌های روا شده در زمینه‌های فرهنگی اقتصادی و زبانی رنج و بی‌مهری‌های اساسی را تجربه می‌کنند. آذربایجان که در طول حاکمیت دودمان پهلوی در ایران در طول اجرای سیاست‌های آسیمیلاسیون و یکسان سازی قومی و اتنیکی توسط این نظام مورد بی‌مهری‌های شدیدی قرار گرفته بود تا آن‌جایی که کودکان این مناطق در مدارس حق سخن گفتن به زبان مادریشان را نداشته و در صورت مشاهده تنبیه و جریمه می‌شدند حتی تا آنجا پیش رفتند که که با جعل و دستکاری در میکانیزم‌های ساختاری وگرامر زبان تورکی آن را بی‌هویت کرده و تبدیل به لهجه و گویش محلی کنند. ولی از آنجایی که زبان تورکی آذربایجانی یکی از زبان های زنده ی دنیا به شمار می‌رود و به لحاظ ساختاری از قواعد و گرامر صحیح بهره‌مند می‌باشد و همچنین مردم آذربایجان به لحاظ ریشه های تاریخی طولانی در این جغرافیا هویت خویش را حفظ کرده بود نقشه ی تنگ نظران نقش بر آب شد.

با پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی و تغییر نظام سیاسی کشور، انتظار می‌رفت که در قوانین نظام آموزشی کشور تغییرات اساسی صورت پذیرد و جایگاهی در نظام آموزشی و پرورشی برای تحصیل زبان اتنیک‌ها در ایران به خصوص زبان تورکی به وجود بیاید هر چند در متن قانون اساسی اصل‌هایی برای رفع تبعیض‌های زبانی، فرهنگی و اقتصادی جای گرفت ولی متاسفانه پس مانده های افکار پهلویسمی و پانیسمی برجای مانده از نظام سیاسی گذشته در نظام سیاسی نو پا نفوذ کرده است و  برخی با تنگ نظری و افکار مسموم خود در راستای سیاست های آسیمیلاسیونی و یکسان‌سازی هویتی کشور از اصل های ارایه شده در قانون اساسی جلوگیری کرده، سبب شدند که امروز پس از گذشت چهار دهه از عمر جمهوری اسلامی هنوز همان اصل های پیشنهادی به مرحله ی اجرا در نیامده است.

هر ساله با بازگشایی مدارس و آغاز سال تحصیلی در اول مهر ماه ده‌ها هزار کودک در حالی پا به مراکز آموزشی و پرورشی می‌گذارند که از ابتدایی‌ترین حق و حقوق خود محروم بوده و مجبور به تحصیل زبانی می‌باشند که با توجه به پیش آموختگی‌های قبل از تحصیل که به زبان مادریشان می‌باشد هیچگونه آشنایی با زبان جدید نداشته و در تلفظ این زبان دچار مشکل و چالش‌های اساسی می‌باشد و این امر در طول مقاطع مختلف افت تحصیلی دانش آموزان را به دنبال دارد.

هرچند در طول سال‌های بعد از انقلاب فعالان مدنی و اجتماعی و متخصصان آموزشی و پرورشی با ارایه مقالات علمی و تخصصی سعی در اجرائی شدن تحصیل زبان قومیت ها در مراکز آموزشی شده اند ولی هیچگونه راه کاری از طرف مسئولین در این باره ارائه نمی‌شود و همچنین در سال های اخیر برای اعتراض به وضعیت موجود کمپین هایی در اولین روز های سال تحصیلی مبنی بر تحصیل زبان اتنیک‌ها از طرف نهاد های مدنی و فعالان حقوق بشری در فضا های مجازی به راه می افتد که مشارکت چند ده هزار نفری به همراه دارد ولی با کمال تعجب با سکوت مسئولین و بایکوت خبری رسانه‌های رسمی کشور همراه می‌شود. در همین راستا در روزهای منتهی به اول مهر و  آغاز سال تحصیلی ۹۶_ ۹۷ کمپینی توسط عوامل آژانس خبری تحلیلی یول پرس و فعالین فرهنگی آذربایجان با عنوان «زبان مادری‌ام در خانه نماند» راه اندازی شد که با مشارکت تعدادی از نمایندگان مجلس و استقبال بیش از چهل هزار امضاء نویسندگان محققین همچنین مردم هویت دوست را به همراه داشت که یکبار دیگر خواستار تحصیل زبان مادری تمام قومیت‌های ساکن ایران شدند تا شاید مسئولین امر با دید وسیعی به حساسیت موضوع نگاه کرده و با توجه به تحرکات قومی که توسط سیستم‌های اطلاعاتی بعضی از کشورها که بوسیله  عوامل زیاده خواهشان در منطقه راه‌اندازی کرده‌اند اقداماتی رادر رابطه با این موضوع به مرحله عمل درآورند و بهانه‌ای به دست دشمنان این آب خاک اجدادیمان ندهند.

امید است نمایندگان محترم آذربایجان با پشتکار وافی این موضوع را پیگیری نموده و مسئولین ذی‌ربط نیز به خواسته‌ها و مطالبات بحق اتنیک‌های مختلف ایران و به‌ویژه مردم آذربایجان توجه کرده و این وظیفه‌ی خود را به خوبی و کمال حسن به سر منزل مقصود برسانند.

این مطلب را شیر کنید

Check Also

درخواست پناهندگی یکی از کارکنان نهاد ریاست جمهوری در سوییس

پیرو انتشار مطلبی در هفته نامه صدا مبنی بر ادعای درخواست پناهندگی یکی از کارکنان …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *