خانه / ایران / قالی تبریز | قالی نفیس تار و پود ابریشم

قالی تبریز | قالی نفیس تار و پود ابریشم

«قالی نفیس تار و پود ابریشم تبریز» با زمینه‌ی کرک پشم، یکی از قدیمی‌ترین فرشهای موجود از دوره‌ی تمدن تورکی در ایران است که به قرن دوازدهم میلادی (۹۰۰ سال پیش) و عصر سلسله‌ی تورک سلجوقیان تعلق دارد. تعداد رج‌های این فرش ۵۵ بوده و سایز آن حدود شش مترمربع است.

طرح میانی این قالی تصویری از مبارزه‌ی «اومای قوش» با «اژدها» را نشان می‌دهد. «اومای» و «اژدها» هر دو از کاراکترهای اساطیری تورکان باستان می‌باشند.

امروزه نیز ریزبافت ترین فرش‌ها در ایران متعلق به تورکان منطقه‌ی تبریز است. گره این فرش با قلاب زده می‌شود و از نوع تورکی (متقارن) است. پودگذاری در آن نیز به شیوه‌ی دو پوده انجام می‌شود. تار و پود فرش تبریز اغلب از نخ کتان بوده اما در برخی موارد از ابریشم نیز بهره می‌برند. مهمترین ویژگی بافت «فرش تبریز» و در کل فرشهای این منطقه‌، گره تورکی آن است. گره تورکی یا بافت دو گره، از ابتدا مخصوص بافنده‌های تورک و هنر و صنعت قالی‌بافی تورک تبریز و حوالی آن بوده و در این مناطق رواج داشته است.

قالی‌بافی در میان تورکان قدمتی چندین هزارساله دارد. قدیمی‌ترین نمونه‌ی قالی جهان که تاکنون یافته شده، قالیچه‌ای با نقوش اساطیری تورک است که در گور یخ‌زده‌ی یکی از فرمانروایان تورک هون در دره‌ی پازیریک در کوهستان آلتایی پیدا شده و قالی پازیریک نامیده می‌شود. پژوهشگران تاریخ بافت این قالی را سده‌ی سوم پیش از میلاد و از دست‌بافت‌های تورکان هون می‌دانند. لغت پازیریک‌ نیز در اصل تلفظی دیگر از کلمه تورکی «باسیریق» در معنای «محل دفن و مزار» می باشد.

هنر قالی‌بافی در ایران نیز متعلق به تورکان است و در دوران ساسانی در میان قبایل تورک شمال ایران امروزی رواج داشته است. بنا به نظر برخی محققین، هنر قالی‌بافی در سده‌های ۵۰۰ پیش از میلاد از طریق تورکان ساکا-ماساژئت (ساکا-ماساگئت) وارد ایران شده است.

هنر و صنعت قالی‌بافی تورک در دوران امپراتوری‌های تورک غزنوی، سلجوقی، خوارزمشاهی، ایلخانی، جلایریان، تیموری، قاراقویونلو، آغ‌قویونلو، صفوی، عثمانی، آفشار و قاجار تکامل و توسعه یافته است.

سولماز شاهسئون باغدادی (فراهانلی)

این مطلب را شیر کنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

من ربات نیستم *

کتابخانه دیجیتالی بایداق راه اندازی شد. برای دسترسی به کتابخانه از منوی کتابخانه بایداق استفاده نمائید. رد کردن