خانه / در حاشیه / علت براندازی دولت قاجار و به قدرت رساندن رضاخان در ایران توسط انگلیس

علت براندازی دولت قاجار و به قدرت رساندن رضاخان در ایران توسط انگلیس

اتحاد مخفی و غیر مستقیم احمد شاه قاجار با ترکان عثمانی در جنگ جهانی اول و شکست دول متحد از جمله ترکان عثمانی و پیروزی متفقین در این نبرد، موجب یکه تاز شدن انگلیس در خاورمیانه و ایران گردید. عدم پیروی احمد شاه قاجار از سیاست‌های دیکته شده انگلیس از جمله طفره رفتن از امضا قرارداد 1919 باعث شد تا سیاست انگلیس مبنی بر از کار انداختن قاجارها و به قدرت رساندن رضاخان در ایران عملی شود.

از کودتای اسفند 1299 تا ظهور رضاخان در سال 1304 انگلیس‌ها زمینه‌های داخلی تغییر قدرت را آرام آرام توسط عناصر متجدّد غربگرا آماده کردند. به سلطنت رسیدن رضا خان در ایران به یاری ائتلافی از چهار حزب سیاسی شکل گرفت… یکی از این چهار گروه، حزب اصلاح طلبان تجدد بود. از افراد شاخص این حزب فروغی و ملک الشعرای بهار بودند… در برنامه این حزب گسترش زبان فارسی به جای زبان قومیتها در سراسر ایران یکی از خواسته ها نام برده شده بود.

با ظهور رضاخان در سال ۱۳۰۴ شرایط اجتماعی و سیاسی حاکم دچار تغییر و تحولات عمده ای شد. وی به منظور یکپارچه سازی و به نظم در آوردن دولت دست به تمرکز گرایی شدید زد و تحت لوای ایدئولوژی مدرنسیم، به مبارزه علیه سنت و مذهب پرداخت و از طرفی با برجسته کردن هویت فارسی در صدد حذف و نابودی سایر هویتهای قومی برآمد. سیاستهای راجع به قبایل با آرزوی دیرینه تبدیل امپراطوری چند قومی به دولتی واحد با مردمی واحد و یک قوم، یک زبان، یک فرهنگ و یک قدرت سیاسی کاملاً مرتبط بود. همزمان با گسترش مدارس عمومی و ارتباطات عمومی، شمار باسوادان فارسی زبان نیز افزایش یافت. از سوی دیگر با تعطیل شدن اندک مدارس و انتشاراتیهای متعلق به جمعیت غیرفارس به ویژه آذری، عرب و ارمنی؛ شمار باسوادان غیرفارسی کاهش یافت.

کتاب “علل و شاخصه های تغییر زبان ترک های تهران”، صفحه ۱۶-۱۵

این مطلب را شیر کنید

Check Also

قاشقایی و اونون فولکلورو

کتاب قاشقایی و اونون فولکلورو به معنی قاشقایی و فولکلورش نام کتابی ایست که توسط …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

من ربات نیستم *

کتابخانه دیجیتالی بایداق راه اندازی شد. برای دسترسی به کتابخانه از منوی کتابخانه بایداق استفاده نمائید. رد کردن