خانه / ایران / بی آبی : تهدید یا فرصت برای آزربایجان

بی آبی : تهدید یا فرصت برای آزربایجان

زمانی که جنگ ایران و عراق بپایان رسید اقشار مختلف مردم که اکثرا از طبقات فرودست جامعه بودند و به جنگ رفته بودند به خانه برگشتند جمعیت قابل توجهی که اکنون بیکار بودند و بخش اعظمی از آنها کشاورز بودند لذا زمینهای دولتی تفکیک شد و به متقاضیان داده شد همه جا چاه عمیق زده شد سدها ساخته شد سم و کود با نازلترین قیمت به کشاورزان تحویل شد و محصولاتشان بالاتر از قیمت جهانی خریداری شد فقط به این دلیل که افراد کشاورز بیکار در روستاها بمانند و جذب حاشیه شهرها و زاغه ها و حلبی آباد ها نشوند چون خاطره ای از انقلاب 57 در یادشان مانده بود که انقلاب را کشاورزان بیکار حاشیه شهرها کردند همون کسانی که بعد از اصلاحات ارضی شاه و ناتوانی از تهیه ملزومات کشاورزی بیکار شده بودند و برای کار به شهر آمده بودند و در زاغه ها ساکن شده بودند واز وضع موجود و اختلافات طبقاتی به ستوه آمده بودند لذا با یک رهبری کاریزماتیک عوام گرای مذهبی رژیم گذشته را ساقط کردند و دست نیروهای انقلابی طبقه متوسط – چپ و ملی – را از قدرت بی نصیب گذاشتند .
همه اقدامات بعد از جنگ در احیای کشاورزی موثر بود فقط از یک موضوع غافل بودند و آن اینکه منابع آب بی پایان نیست و منابع تجدید پذیرآب روزی تمام می شود و منابع تجدید ناپذیر و فسیلی هم بقدری محدود است که اصلا بحساب نمی آید در آزربایجان هم با سدسازی ها و استفاده از 93 درصد منابع آب جهت کشاورزی و زدن چاه عمیق بیشمارکه باعث پایین رفتن سطح آبهای زیر زمینی و خشکی بسیاری از رودخانه های فصلی و آبگیرهای محلی و بخصوص دریاچه اورمیه شد در صورتی که سهم کشاورزی از تولید ناخالص ملی بسیار ناچیز و فقط 13 درصد است .
اکنون این مساله بی آبی و خشکسالی باعث نزاعهای اتنیکی و منطقه ای مثل انتقال آب از خوزستان و لرستان و بختیاری و به استانهای مرکزی و بویژه اصفهان شد در آینده این نزاعها بیشتر خواهدشد وباعث تخلیه بعضی استانها ومشکلات ژئوپولتیکی و جلوگیری از انتقال آب خواهد شد و حتی امکان دارد به تجزیه قسمتهایی از کشور بیانجامد .
اما آنچه که مهم است نه نزاعهای منطقه ای بلکه نزاع بین تورکهای ساکن آزربایجان بر سر آب است مثل موضوع انتقال آب زرینه رود یا جغاتو به تبریزیا انتقال آب از سد زولای سلماس به قره باغ و… که اولین باردرکشور بین مردم یک اتنیک خاص و نه بین اقوام مختلف صورت می گیرد و این تیشه به ریشه همبستگی اتنیک تورک که در حال ریشه زایی هر چند اندک است و در آینده با خشکسالی ها وکم آبی های بیشتراین نزاعها بیشتر خواهد شد اگراز درگیری ها جلوگیری نشود.
مساله دیگرفرصتی است که برای حرکت ملی پیش آمده نزاع بر سر آب بین اتنیکها و مناطق سرنوشت محتوم کشور است و دیر یا زود بوقوع خواهد پیوست وطبقه کشاورز یا عوام که ساکن روستاها و حاشیه شهرها هستند بازیگران اصلی این بازی هستند و رهبری عوام گرا یا پوپولیسم بسیارکارا خواهد بود و بخاطر این کاندید های انتخابات به تبلیغات انتخاباتی در حاشیه شهرها و روستاها تاکید بیشتری دارند و 80 درصد آرای صندوقها متعلق به این مناطق است و البته بیشتر اعتراضات مردمی و انقلابها در سراسر جهان مربوط به این طبقه است اما چون این طبقه عموما دانش سیاسی ندارند و بیشتر تابع مذهب و احساسات هستند – صبح زنده باد و شب مرده باد – وجود رهبری کاریزماتیک و پرنفوذ ضروری است . لذا جریانهای حرکت ملی با شناخت اولویتها و بجای سر و کله زدن با طبقه متوسط و مطالبات فرهنگی آنان تمام تلاش خود را بر روی این طبقه و مطالبات آنان متمرکز کنند تا از قدرت این طبقه در تغییرات اجتماعی بنحو احسن استفاده کنند و جریان اجتماعی پیش آمده را مدیریت کنند که اگر به این جریان محتوم بی توجهی شود یا در دست بیگانگان قرار بگیرد اولین آسیب را به خانه خواهد زد و مانند سیل بنیان افکنی خواهد بود که موجب تفرقه و دو دستگی و تکه تکه شدن سرزمین و نزاع های داخلی در آزربایجان خواهد شد .

علی میرزاخانی 

تمام مقاله هاى منتشر شده در بایداق تنها بازتاب دهنده دیدگاه نويسنده آن است.

این مطلب را شیر کنید

Check Also

نوید افکاری اعدام شد

به گزارش «سایت خبری تحلیلی _ بایداق » حسن یونسی، وکیل خانواده افکاری، به نقل از …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

من ربات نیستم *

کتابخانه دیجیتالی بایداق راه اندازی شد. برای دسترسی به کتابخانه از منوی کتابخانه بایداق استفاده نمائید. رد کردن